Waarom de NMBS privatiseren wél een goed idee is

Heisa in de media! Minister Van Overtveldt liet gisteren een ballonetje op om de NMBS te privatiseren. Zoals te verwachten viel, rolden vakbonden, verkeersexperts, oppositie en NMBS-directie over elkaar heen om te melden dat dit totaal niet aan de orde is. Het doembeeld van de Britse spoorwegen na de doortocht van Thatcher werd net niet (nog maar eens) uitgebreid belicht.

Nu, je kan je vragen stellen over de ware motieven van de minister van financiën, maar toch is het zonde om het kind (in dit geval de privatisering) met het badwater (in dit geval de problemen van doorgedreven privatisering) weg te gooien. Ik ben overtuigd dat een intelligente privatisering nogal wat voordelen met zich mee kan brengen.

Enkele argumenten:

Een privatisering hoeft niet per sé voor 100% te zijn. Overheidsbedrijven zoals Proximus (dat ik toevallig goed ken) en BPost zijn gedeeltelijk geprivatiseerd, maar de overheid behoud telkens nog een meerderheidsaandeel. Toch heeft deze structuur ervoor gezorgd dat die bedrijven efficiënter zijn en vooral meer klantgericht zijn gaan werken. Iets waar de NMBS duidelijk ook nood aan heeft. Ook zijn er modellen (zoals in Nederland) waarbij zowel privé-spelers als overheid een rol spelen in het treinaanbod.

Maar nog belangrijker: een (gedeeltelijke) privatisering kan ook een opportuniteit zijn om de spoorwegmaatschappij een écht centrale rol te laten spelen in ons mobiliteitsprobleem. En, let’s face it, in België is er een serieus mobiliteitsprobleem. Voorwaarde is dan dat de overheid niet op zoek gaat naar de voor-de-hand-liggende spelers op de private markt (dikwijls andere ex-spoorwegmonopolisten uit het buitenland, genre DB, NS of SNCF), maar wel met een speler in zee gaat die een heel eigen visie op mobiliteit kan inbrengen. Wat als we nu eens samen met spelers als Uber of Lyft oplossingen zouden zoeken voor ons mobiliteitsvraagstuk. Waarbij moderne mobiliteitsplatformen optimaal zouden kunnen inspelen op de zwarte gaten in ons spoorwegnetwerk?

Er zijn vast een heleboel bezwaren te bedenken, maar waarom deze piste niet eens ernstig overwegen. Zou de overheid in staat zijn om ons mobiliteitsprobleem op een disruptieve manier aan te pakken?
Voorwaarde is dan natuurlijk dat de politiek bereid is om de NMBS los te laten. Allicht is dat de grootste horde die ons scheidt van een performant spoorwegbedrijf. In tussentijd zullen we het nog even moeten doen met overvolle treinen en een niet-zo-goed-afgestemde dienstregeling…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *